واحد لیتوگرافی

ليتوگرافي يكي از مراحل اصلي پيش از چاپ افست مي باشد كه در آن زينك تهيه مي شود. براي درك اينكه زينك چيست و چه كاربردي دارد بايد از كمي جلو تر شروع كنيم يعني مرحله ي چاپ و بعد به عقب برگرديم و در باره ليتو گرافي توضيح بدهيم.

در چاپ افست ، چاپ از طريق تركيب ۴ رنگ صورت مي پذيرد. رنگ فيروزه اي يا سايان (Cyan) ارغواني يا مجنتا (Magenta) رنگ زرد يا يلو (Yellow) و رنگ سياه يا بلك (Black) كه به اختصار به آنها CMYK گفته مي شود. هر كدام از اين رنگها مي تواند داراي غلظت ۱ تا ۱۰۰ باشد. از تركيب اين چهار رنگ ساير رنگها ساخته مي شوند (صد ميليون رنگ ۱۰۰*۱۰۰*۱۰۰*۱۰۰) . تركيب اين رنگها بر روي كاغذ انجام ميشود . يعني رنگ اول بر روي كاغذ چاپ مي شود و سپس رنگ دوم بر روي رنگ اول چاپ مي شود و الي آخر و چون اين رنگها شفاف هستند آنچه در نهايت ديده مي شود تركيب چها رنگي است كه بر روي هم و با غلظت هاي مختلف چاپ شده اند .

اما دستگاه هاي چاپ افست چگونه اين رنگها را با غلظت هاي مورد نظر بر روي كاغذ چاپ مي كنند ؟ در يك دستگاه چاپ افست ابتدا رنگ از يك غلطك كه با مركب در تماس است به غلطكي كه صفحه ي آلومينيومي خاصي به نام زينك به دور آن بسته شده است منتقل ميشود. اين غلطك نيز خود با غلطكي ديگر از جنس لاستيك در تماس است و رنگ را به آن منتقل مي كند كاغذي كه قرار است بر روي آن عمليات چاپ صورت بگيرد از زير اين غلطك لاستيكي عبور كرده و متن و عكس مورد نظر بر روي آن چاپ مي شود.

نكته ي بسيار مهم در اينجا اين است كه چگونه تصوير و يا متن مورد نظر بر روي سطح غلطك زينك، مركبي مي شود. سطح غلطك رنگ آغشته از مركب است پس بايد كل سطح غلطك زينك هم مركبي شود اما اين اتفاق نمي افتد و فقط در جاهايي كه قرار است بر روي كاغذ چاپ شود مركب به زينك ميچسبد و در جاهاي ديگر هيچ مركبي جذب زينك نميشود. دليل اين امر جنس خاص زينك است . زينك ورقه اي باريك از جنس آلومينيوم است كه سطح آن با پوششي خاص پوشانده شده است. جنس سطح زينك به گونه اي است كه به هيچ وجه مركب به آن نمي چسبد. يعني اگر يك وروق زينك كه هيچ چيزي روي آن چاپ نشده است را روي غلطك ببنديم و آن را در تماس با غلطك مركب قرار دهيم هيچ رنگي به سطح آن نميچسبد. اما در ليتوگرافي عكس يا نوشته ي مورد نظر ما را با جنسي خاص بر روي زينك چاپ مي كنند . اين جنس به گونه اي است كه بر خلاف جنس سطح زينك كاملاً مركب را به خود جذب ميكند. البته ميزان مركب جذب شده بستگي به درصد رنگ عكس يا نوشته ي ما دارد . مثلاً اگر در جايي قرار است رنگ آبي با غلظت ۱۰۰% چاپ شود بر روي سطح زينك نيز چاپ با غلظت ۱۰۰% انجام ميشود و زينك در تماس با غلطك رنگ در آن قسمت رنگ را با غلظت ۱۰۰% جذب مي كند اما در بخشي كه غلظت رنگ مثلاً ۵۰% است چاپ بر روي سطح زينك با غلظت ۵۰% صورت مي گيرد و زينك هم رنگ را با غلظت ۵۰% از غلطك مركب جذب مي كند. شايد كمي پيچيده به نظر برسد در واقع همين طور هم هست. چاپ افست داراي تكنولوژي پيچيده اي است كه در آن از خواص مواد مختلف در جذب مركب استفاده مي شود.

وظيفه ي توليد اين ورق ها با ليتوگرافي است. برخي از چاپخانه ها خود مجهز به واحد ليتو گرافي هستند اما در بسياري از موارد هم ليتو گرافي ها به طور مستقل كار مي كنند . يعني شما بايد اول طرح خود را به ليتوگرافي بفرستيد و سپس ورقه هاي زينك را به چاپخانه ببريد تا در آنجا عمليات چاپ براي شما انجام شود.

 

 

در ليتو گرافي ابتدا طرح شما به چهار فايل كه در هر كدام فقط يك نوع رنگ وجود دارد تقسيم ميشود. سپس بايد هر كدام از اين طرح ها بر روي يك ورق زينك چاپ شود. يعني هر طرح به چهار ورق زينك تبديل مي شود (البته در طرح هاي چهار رنگ) گه هر كدام در چاپخانه بر روي ستون مربوط به رنگ خود بسته مي شوند. اما چاپ طرح بر روي زينك برعكس حالت معمولي است يعني ابتدا بر روي كل سطح زينك پوشيده از ماده ي جذب كننده ي مركب است و در طي فرايند ساخت زينك اين ماده از روي بخشهايي كه نبايد مركب را جذب كنند حذف مي شود. اجازه بدهيد كه با مثالي به طور روشن تر توضيح بدهم . فرض كنيد ميخواهيد كلمه ي “چاپ” را بر روي يك ورق كاغذ پرينت بگيريد. به طور معمول ورق سفيد رنگ و فاقد چاپ است و شما با پرينت گرفتن كلمه ي “چاپ” آن را بر روي سطح كاغذ بوجود مي آوريد. حالا فرض كنيد قرار است بر روي سطح كاغذي چاپ كنيد كه كل سطح آن با رنگ مشكي پوشانده شده است . پس شما بايد براي بوجود آوردن كلمه ي “چاپ” سياهي از ساير بخش هاي كاغذ برداريد. يعني درست بر خلاف حالت اول. در ساخت زينك هم همين اتفاق مي افتد. كل سطح زينك از ماده ي جاذب مركب (كه معمولاً آبي رنگ يا سبز رنگ است) پوشانده شده است و در طي فرايند ساخت زينك قسمت هاي اضافه از روي آن برداشته ميشود.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *