واحد صحافی

صحافی یا جلد کردن کتاب، به عمل تا کردن، ترتیب (قرار دادن فرم‌های تا شده در کنار هم)، ته‌دوزی، جلدگذاری و در نهایت برش کتاب گفته می‌شود.

فرم‌های چاپ شده متن کتاب، به وسیلهٔ ماشین یا دستگاه تاکن بر اساس قطع کتاب؛ تا می‌شود و سپس فرم‌ها به وسیلهٔ ماشین صحافی ترتیب (مرتب شدن و در کنار هم قرار دادن) می‌شوند (مثلاً یک کتاب ۱۶۰ صفحه‌ای رقعی، دارای ۱۰ فرم چاپی ۱۶ صفحه‌ای است که باید مرتب شوند: فرم یک، فرم دو، …، فرم ده) و سپس بستگی به نوع صحافی با ماشین صحافی که می‌تواند چسب، مفتول زن، دوخت و جلدسازی باشد به جلد متصل می‌شوند. در نهایت براساس قطع استاندارد برش خورده و در اینجا مرحله صحافی به پایان می‌رسد. در رنگ، اندازه و جنس به صورت جداگانه چاپ می‌شوند و در مرحلهٔ صحافی لابه لای فرم‌ها قرار می‌گیرند.

صحافی فن تنظیم و به‌هم‌بستن صفحات کتاب یا امثال آن و قرار دادن آن‌ها بین دو پوشش (جلد) به‌منظور یکجا نگاهداشتن صفحات و جلوگیری از فرسوده یا پاره شدن و تسهیل استفاده از آن‌ها را صحافی گویند. جلد کتاب ممکن است نازک یا ضخیم باشد. جلدهای ضخیم را از مقوا می‌سازند و روی آن را پارچه، چرم، پلاستیک چرم‌نما ( گالینگور )، یا ترکیبی از این مواد می‌کشند.

در گذشته به این حرفه ورّاقی نیز اطلاق می‌شده که البته جز صحافی و جلد کردن کتاب، مواردی همچون نسخه‌نویسی و تهیهٔ رونوشت و تکثیر کتاب را نیز در بر می‌گرفته‌است.

در فرآیند صحافی با توجه به تعداد، نوع کاغذ و نوع چاپ می‌توان از روش‌های گوناگونی استفاده کرد. البته صحافی به دو روش کلی صحافی تک‌برگی و غیرتک‌برگی تقسیم می‌شود.

انواع روش های صحافی:

صحافی ته‌دوخت: در این نوع صحافی فرم‌ها در كنار هم قرار گرفته و از ته دوخته می‌شوند.

صحافی مفتولی(منگنه): در این نوع صحافی که شناخته‌شده‌ترین و رایج‌ترین نوع آن است، فرم‌ها در دل هم قرار گرفته و به وسیله مفتول یا منگنه به هم دوخته می‌شوند. صحافی مفتول در دو نوع ارائه می‌شوند:

  •     صحافی منگنه تخت (مفتول تخت): در این نوع صحافی فرم‌ها پس از تا شدن در داخل هم قرار گرفته (ترتیب) و از وسط منگنه می‌خورند. در این نوع صحافی جلد می‌تواند گرماژی برابر با گرماژ صفحات داخلی داشته باشد و یا با گرماژ بالاتر انتخاب شود. منگنه تخت یا مفتول، همان منگنه متداولی‌ست که در ادارات و منازل و دفاتر استفاده می‌شود.

 

  •     صحافی منگنه لوپ (مفتول لوپ): در این نوع صحافی همانند منگنه تخت فرم‌ها پس از تا شدن در داخل هم قرار گرفته (ترتیب) و از وسط منگنه می‌خورند. انتهای این منگنه به شکل حلقه می‌باشد که علاوه بر اینکه کار را فانتزی کرده، آن رابرای بایگانی داخل زونکن و کلاسور آسان می‌کند. در این نوع صحافی نیز می‌توان گرماژ جلد را برابر با گرماژ صفحات داخلی و یا با گرماژ بالاتر در نظر گرفت.

 

صحافی ته‌چسب: شبیه به صحافی ته دوخت فرم‌ها در كنار هم قرار گرفته و از ته دوخته می‌شوند، با این تفاوت كه در صحافی ته‌چسب فرم‌های آماده شده‌ی صفحات بر روی هم قرار می‌گیرند، ته كار برش خورده و سپس به جلد چسب می‌شود. این نوع به دو شیوه چسب گرم و چسب سرد انجام می‌شود.

  •     چسب گرم: در این صحافی فرم‌ها پس از تا شدن کنار هم قرار گرفته(ترتیب)، از ته چسب گرم می‌شوند. برای استحکام بیشتر میتوان قبل از چسب فرم‌های چاپی را به هم دوخت نمود.

 

  •     چسب سرد: شیوه کار مانند چسب گرم است با این تفاوت که چسب آن حرارت نمی‌بیند. صحافی چسب سرد (چسب پلی‌اورتان) غالبا برای کتاب‌های با جلد سخت (گالینگور) نظیر کتب نفیس و سررسیدها استفاده می‌شود.

 

صحافی پانچ و فنر: کاربرد این نوع صحافی بیشتر در بایگانی می‌باشد که به دو صورت فنر دوبل و فنر پلاستیکی ارائه می‌شود:

  •     صحافی فنر دوبل: در این صحافی فرم‌های چاپی را پس از تا و ترتیب، درون پانچ مخصوص قرار داده و سوراخ می‌کنند. سپس با فنر‌های پلاستیکی در اندازه مورد نظر کاغذها را به هم گیر می‌دهند.

 

  •     صحافی فنر پلاستیکی: در این صحافی فرم‌های چاپی را پس از تا و ترتیب، درون پانچ مخصوص قرار داده و سوراخ می‌کنند. سپس با فنر‌های پلاستیکی در اندازه مورد نظر کاغذها را به هم گیر می‌دهند.

 

 

 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *